Mwynhewch Sir Ddinbych Ganoloesol

  • ymchwil

Safle 41

Bachegraig

ger Tremeirchion

Cyfarwyddiadau:

Yn fuan ar ôl Ffynnon Beuno, mae modd troi i’r dde oddi ar y B4529 a mynd ar hyd y ffordd fach sy’n mind i gyfeiriad Dinbych a Threfnant. Parciwch tua milltir i lawr y ffordd, ger pont dros afon Clwyd. Gellir gweld y ty ar draws y caeau, ar y chwith, a gellir mynd ato ar hyd llwybr sydd wedi ei farcio.

Bachegraig oedd y ty brics cyntaf yng Nghymru. Fe’i codwyd ym 1567 gan Syr Rhisiart Clwych, dyn o Ddinbych a ddaeth yn gyfoethog fel masnachwr yn Antwerpen (Fflandrys), a gynorthwyodd i sefydlu’r Gyfnewidfa Frenhinol yn Llundain, ac ef oedd yr ail o bedwar gwr Catrin o Ferain,’Mam Cymru’. Adeiladwyd y ty gan grefftwyr o Fflandrys, gan ddefnyddio brics o Flandrys ac efelychwyd arddull Antwerpen. Roedd gan y ty rhyfeddol hwn do pyramid uchel, ffenestri rhesog a simneiau uchel. Edrychai’r ty mor ddieithr fel tadogai’r brodorion ef ar y Diafol ei hun.

Yn anffodus, dymchwelwyd y prif dy ym 1817, ond erys ei borth/storfa ac adeiladau eraill fel fferm. Gall ymwelwyr gerdded ar hyd y llwybr natur ar draws deugain erw o goetir hynafol, sy’n rhan o goedwig frenhinol ganoloesol yr arferai Edward y Tywysog Du hela ynddi. Erys y gwrthgloddiau gwreiddiol sy’n creu’r ffiniau, a cheir yma nifer o rywogaethau brodorol prin o blanhigion.

yn ôl i coppa

Bachegraig

Portread o Syr Rishiart Clwch: Trwy ganiatad y ganolfan Uwch Efrydiau Cymreig a Cheltaidd